รู้จักดอยน้ำซับ


เลขที่ 286 ม.8 ต.แม่ไร่ อ.แม่จัน จ.เชียงราย

จุดเริ่มต้นของโครงการเกิดขึ้นที่จังหวัดเชียงราย โดยมีกลุ่มนักศึกษาคณะพัฒนาสังคม สถาบันบัณฑิต
พัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) เข้าไปทำงานด้านการพัฒนาชุมชนปี พ.ศ. 2539 ในหลายพื้นที่ หนึ่งในคณะ
ทำงาน สังเกตเห็นการปลูกสมุนไพรหลายชนิด ไว้ใช้ในครัวเรือนเป็นจำนวนมาก จึงเกิดประกายความคิด
ที่จะสนับสนุนให้ ชาวบ้านปลูกเพิ่มขึ้น จึงเปิดรับสมาชิกโครงการดอยน้ำซับ เป็นครั้งแรกที่ อ.เวียงชัย
จ.เชียงราย  การดำเนินโครงการสมุนไพรภายใต้ชื่อโครงการดอยน้ำซับ มีการแบ่งกลุ่มปลูก กลุ่มแปรรูป
มีผู้นำชุมชนที่เข็มแข็ง และมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อกระบวนการสร้างผลผลิตตั้งแต่ที่มาจากความตั้งใจจริง
ทำให้หน่วยงานของรัฐได้เข้ามา สนับสนุนโครงการและอำนวยความสะดวกต่างๆ กับกลุ่มเกษตรกรเหล่านี้
ในขณะเดียวกันผู้ริเริ่มโครงการก็สร้างความ มั่นใจกับชาวบ้านว่า เราจะนำองค์ความรู้หรือภูมิปัญญาท้องถิ่น
มาดำเนินการศึกษาถึงประโยชน์ของสมุนไพรและเผย แพร่ต่อสังคมเมือง มีความซื่อตรงและที่สำคัญต้องมี
ความเอื้ออาทรต่อกัน

จากการดำเนินงานทั้งหมดของโครงการ เน้นการช่วยเหลือตนเอง “เลิกคิดถึงการพึ่งพิงจากภายนอก”
ค้นหาทุนทรัพย์ที่มีอยู่ในพื้นบ้านของตน ที่เราเรียกว่าทุนทางสังคม ให้ชาวบ้านร่วมมือกันนำ
วิกฤตมาเป็นโอกาส ซึ่งเป็น ศักยภาพที่มีอยู่ในชุมชนให้เกิดการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วมนั่นเอง
การทำธุรกิจชุมชนควรมีจุดมุ่งหมายที่พออยู่พอกิน บรรจุความห่วงใยและเสริมสร้างคุณภาพชีวิต
ลงในผลิตภัณฑ์ด้วย ปรัชญาจึงแตกต่างจากธุรกิจทั่วไปที่มุ่งหวังเพื่อผลกำไรเป็นตัวเงิน

คำว่า “ดอยน้ำซับ” มีความหมายถึงบริเวณที่มีการ ซึมซับของน้ำใต้ดินอยู่ตลอดปี ทำให้บริเวณนั้น
อุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเจริญเติบโตของพืช และเป็นแหล่งอันเป็น ต้นกำเนิดของแม่น้ำหลายสาย
ที่สามารถหล่อเลี้ยงคนในพื้นที่ราบได้ตลอดปี แบบค่อยเป็นค่อยไป แต่ยั่งยืน

“ดอยน้ำซับ” เป็นชื่อผลิตภัณฑ์ที่ให้ความหมายดังกล่าว เน้นการรักษาด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน
และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน นอกเหนือจากการสร้างอาชีพจากสมุนไพรแล้วทางโครงการดอยน้ำซับ
ได้ขยายกลุ่มไปยังกลุ่มทอผ้านำผ้าทอพื้นเมืองมาผลิตเป็นกระโจมอบตัว ทำลูกประคบและ
ผลิตภัณฑ์จากผ้าทอธรรมชาติ ภายใต้แบรนด์ “กรรบาสิก” ที่สร้างรายได้อีกทางหนึ่งให้กับชาวบ้าน

ปัจจุบันโครงการดอยน้ำซับส่งสินค้าออกด้านสมุนไพรไปหลายประเทศทั่วโลก
เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นสินค้า 5 STARS OTOP Product Champion
ได้รับตราสัญลักษณ์ Thailand Brand Names ในปี 2005
ได้รับรางวัล Prime Minister’ s Award ในปี 2005 และ 2015 จากกรมส่งเสริมการส่งออก
รางวัลผลิตภัณฑ์ชุมชน และบุคคลเกียรติยศ ปี 2007

สินค้าหลัก คือ
1.
ลูกประคบสมุนไพรแบบต่างๆ

2.
กระโจมอบสมุนไพร ซึ่งเป็นสินค้าที่ได้รับอนุสิทธิบัตร และได้รับความคุ้มครอง จนครบ 10 ปี
ซึ่งได้พัฒนาหลากหลายรูปแบบ ที่จำหน่ายในท้องตลาดล้วนได้ต้นแบบมาจากดอยน้ำซับ

3.
สมุนไพรอบตัว แบบธรรมดา/สำหรับสตรีภายหลังการคลอดบุตร
และสมุนไพรสำหรับแช่อาบ

4.
ชาสมุนไพร ต่างๆคือ ชาตะไคร้ผสม สูตร Relaxation/Detox
ชาดอกไม้ผสมสมุนไพร สูตร Refresh/Body Balance

ปัจจุบันผลิตภัณฑ์ในชื่อดอยน้ำซับ เป็นสินค้าส่งออก ภายใต้บริษัทแทนเฮล คอร์เนอร์ จำกัด
และได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายที่เป็นฝ้ายเข็น หรือผ้าที่ทำด้วยมือ ย้อมด้วยสีธรรมชาติ โดยเบื้องต้น
เน้นคราม และมุ้ย(ฟ้าคราม ที่ย้อมเพียง 4 ครั้ง) เป็นอีกผลิตภัณฑ์หนึ่งที่ได้รับการพัฒนาขึ้นเป็นสินค้า
เพื่อสุขภาพ เน้นการส่งออกภายใต้ชื่อ ผลิตภัณฑ์  ”กรรบาสิก” โดยได้ทำการศึกษาถึงคุณสมบัติ
ของผ้าฝ้าย และสีธรรมชาติที่นำมาย้อม เพื่อให้การศึกษาแก่บุคคลทั่วไปที่สนใจอีกด้วยและยังได้
สนับสนุนพัฒนากลุ่มผ้าฝ้ายที่เป็นสินค้าชุมชนอยู่แล้วให้มีความแตกต่าง แต่ยังคงความเป็นเอกลักษณ์
ของชุมชน ทั้งยังไม่เป็นภัยต่อสภาพแวดล้อม ให้มีแนวคิดและหลักปรัชญา แนวเดียวกับ
ผลิตภัณฑ์ดอยน้ำซับที่ประสบความสำเร็จมาแล้ว